คู่มือปลูก
ดูแลต้นตามช่วงเวลา
เรียงตามช่วงที่คุณจะเจอจริง ตั้งแต่วันรับกล่องไปจนถึงต้นให้ผล เขียนสำหรับต้นเสียบยอดที่ปลูกลงดิน
ผมเขียนเป็นช่วง ๆ ตามที่เตรียมเสร็จ หัวข้อที่ยังไม่เสร็จจะบอกไว้ตรง ๆ ไม่เดาแทน
วันรับกล่อง
- ถ่ายคลิปตอนแกะกล่อง เก็บไว้เป็นหลักฐานตั้งแต่วันที่ต้นถึงมือ
- แจ้งลงทะเบียนรับประกัน แจ้งในแชทที่คุณสั่งซื้อ พร้อมเลขคำสั่งซื้อ (หรือชื่อ วันที่ซื้อ และจำนวนต้น) ผมลงทะเบียนให้เอง
- เช็กต้นตอนแกะกล่อง ดูใบว่าไม่เหี่ยว รอยเสียบและพลาสติกหุ้มรอยเสียบปกติ และสติกเกอร์ที่พันลำต้นต้องอยู่ครบ ไม่มีร่องรอยฉีกขาด ถ้าพบความเสียหายจากการขนส่ง (ถุงแตก ต้นหัก ต้นเหี่ยวมากทันที) ให้ถ่ายคลิปหรือรูปไว้ แล้วขอให้แจ้งร้านภายใน 3 วันนับจากวันที่ได้รับ เพื่อให้ตรวจสอบได้ง่าย (ไม่กระทบสิทธิ์ของผู้ซื้อตามนโยบายของแพลตฟอร์มที่สั่งซื้อ)
- วางต้นในที่ร่มรำไร ทั้งที่ยังอยู่ในถุงดำ ไม่ตากแดดจัดทันที พักไว้อย่างน้อย 3 วัน ถ้าได้ประมาณ 1 สัปดาห์จะดี ซึ่งพอดีกับเวลาที่ขุดหลุมทิ้งไว้รอ (ดูช่วง 2) วางที่ร่มรำไรเหมือนกันไม่ว่าวันที่ต้นมาถึงฝนตกหรือแดดจัด ตั้งบนพื้นที่น้ำไม่ท่วมขัง อย่าให้ถุงแช่น้ำ ถ้าฝนตกหนักให้ดูว่าน้ำระบายออกจากก้นถุงไหม
- รดน้ำตามฤดูกาลและดิน ช่วงอากาศปกติรดวันละครั้ง หน้าร้อนรดเช้าและเย็น หน้าฝนที่ฝนตกสม่ำเสมอไม่ต้องรด แต่ถ้าฝนทิ้งช่วงหรือดินในถุงแห้ง ให้รดตามปกติ ลองแตะดินในถุงดู
ถ้าปลูกได้เร็วจะดีกว่าปล่อยต้นค้างถุงนาน
วันลงปลูก
วิธีที่สวนจีนแสทำ ห้าขั้นตอน เรียงตามลำดับ
1) ขุดหลุมทิ้งไว้ก่อน
- แนะนำให้ขุดหลุมทิ้งไว้อย่างน้อย 1 สัปดาห์ ถึง 1 เดือน ให้แดดส่องถึงก้นหลุม ดินจะโปร่งขึ้น
- ขุดให้กว้างกว่าถุงต้นพันธุ์พอสมควร ให้รากมีที่แผ่ (ถ้าดินแน่น ขุดให้ใหญ่กว่านี้) ถ้าเป็นหน้าฝน อย่าให้หลุมมีน้ำขังค้าง
- ระยะปลูก: สวนผมเริ่มต้นอย่างน้อย 6x8 เมตร ระหว่างต้น ส่วนจะห่างกว่านี้เท่าไรขึ้นกับดิน พื้นที่ และสภาพแวดล้อมของแต่ละสวน
2) รองก้นหลุมและลงต้น
- รองก้นหลุมด้วยสารปรับปรุงดินที่มีธาตุอาหารรองและจุลธาตุ คลุกกับดิน ที่สวนผมใช้ W100 หรือ W60 ครึ่งช้อนชาต่อหลุม ดูฉลากประกอบ (W100 กับ W60 เป็นผลิตภัณฑ์ 2M ใช้อย่างใดอย่างหนึ่ง ผมใช้ตามที่มีในสวน)
- กรีดถุงพลาสติกออก ระวังอย่าให้ดินที่หุ้มรากแตก แล้วลงหลุม
3) กลบหลุม
- กลบดิน แล้วกดดินที่โคนต้นให้แน่นพอสมควร ไม่ให้ต้นโยกเมื่อโดนลม เพราะรากอาจขาดและต้นเสียหายได้
- ให้รอยเสียบอยู่เหนือผิวดินเสมอ อย่ากลบจมรอยเสียบ
- รดน้ำให้ชุ่มหลังปลูก แล้วอย่าให้โคนต้นมีน้ำขัง ถ้าฝนตกหนักให้ดูว่าน้ำระบายออกไหม
4) ปักไม้ค้ำ
- ปักไม้ค้ำและผูกเชือกยึดกับลำต้น ผูกให้แน่นและมั่นคง ไม่ให้ต้นโยก แต่อย่าให้เชือกรัดเข้าเนื้อลำต้น ใช้เชือกอ่อนหรือแถบผ้า คอยดูเป็นระยะ ถ้าเชือกกดเป็นรอยให้คลายออก ช่วยพยุงต้นต้านลม และลดการกระเทือนของรากในช่วงแรก
5) ใส่ปุ๋ยเมื่อเริ่มแตกยอดอ่อน
- ยังไม่ต้องใส่ปุ๋ยทันที รอให้ต้นเริ่มแตกยอดอ่อนก่อน มักเป็นสัญญาณว่ารากใหม่เริ่มเดินแล้ว
- สวนเราใช้ปุ๋ยสูตรเสมอ หรือสูตรที่เน้นตัวหน้า (ไนโตรเจน) เพื่อบำรุงกิ่งและใบ ต้นเล็กให้ใส่น้อย ๆ โรยห่างจากโคนต้น อย่าโรยชิดโคน อัตราที่เหมาะดูจากฉลากหรือถามผมได้เลย
นี่คือวิธีที่สวนผมทำ สภาพดินและฝนแต่ละที่ไม่เหมือนกัน ถ้าไม่แน่ใจ ส่งรูปมาถามผมได้
เดือนที่ 1–3
- ตัดกิ่งที่แตกใต้รอยเสียบออกเสมอ กิ่งที่แตกต่ำกว่ารอยเสียบเป็นกิ่งของต้นตอ ไม่ใช่พันธุ์ที่คุณซื้อ ถ้าปล่อยไว้จะแย่งอาหารจากกิ่งพันธุ์ และเป็นเงื่อนไขของการรับประกันด้วย
- ตัดพลาสติกที่หุ้มรอยเสียบยอดออก เมื่อต้นแข็งแรงดีแล้ว (รอยต่อติดแน่นและแตกยอดใหม่) ตัดออกได้เลย ถ้าเห็นพลาสติกเริ่มรัดลำต้นให้ตัดทันที ใช้กรรไกรหรือมีดคม ระวังอย่าให้ถูกเปลือก ถ้าไม่แน่ใจว่ารอยต่อติดหรือยัง ส่งรูปถามผมได้
การดูแลอื่น ๆ ในช่วงนี้ กำลังเตรียมอยู่ (เรื่องค้ำต้นดูในช่วง 2)
ต้นยังเล็ก ก่อนติดผล
วิธีที่สวนจีนแสดูแลต้นเล็กในช่วงก่อนติดผล เน้นให้ต้นโตแข็งแรงก่อน ยังไม่ต้องเน้นเรื่องรสชาติ
1) ตัดแต่งกิ่ง
- ช่วงแรกปล่อยลำต้นหลักให้โตตั้งตรง ไม่ตัดยอดทิ้ง (กิ่งที่แตกใต้รอยเสียบเป็นของต้นตอ ให้ตัดตามช่วง 3)
- ตัดกิ่งด้านข้างที่อยู่ต่ำกว่าระดับหัวเข่าออก ให้โคนต้นโล่ง (ที่สวนผมทำแบบนี้)
- ไม่ปล่อยให้มีกิ่งข้างเยอะเกินไป เพราะเมื่อต้นโตและมีผล น้ำหนักผลอาจทำให้กิ่งฉีกได้
- คำแนะนำทั่วไป: ค่อย ๆ ตัดทีละน้อย อย่าตัดใบจนต้นโล้น เพราะต้นเล็กยังต้องใช้ใบสร้างอาหาร ไม่ตัดตอนฝนตกต่อเนื่อง และใช้กรรไกรที่คมและสะอาด
2) ปุ๋ย
- บำรุงให้ต้นโตโดยรวม สวนเราใช้ปุ๋ยสูตรเสมอ เช่น 8-8-8 อัตราที่เหมาะดูจากฉลากปุ๋ย และต้นเล็กให้ใส่น้อย ๆ โรยห่างจากโคนต้น แบ่งใส่ครั้งละน้อย ๆ ใส่แล้วรดน้ำตาม อย่าให้เม็ดปุ๋ยโดนลำต้นหรือใบ ถ้าไม่แน่ใจถามผมได้เลย
3) แมลงและโรค (สำคัญมาก)
- การป้องกันทำง่ายกว่าการแก้ไข ถ้าปล่อยให้ใบลายหรือเสีย ต้นจะโตช้า
- ช่วงแตกยอดใหม่ ยอดใช้เวลาประมาณ 1 เดือนกว่าใบจะสมบูรณ์ ช่วงนี้ตรวจยอดทุกสัปดาห์ สวนเราเน้นป้องกันตั้งแต่ยอดเริ่มแตก เพราะยอดอ่อนเสียหายง่ายและส่งผลต่อการโตของต้น แต่ถ้าคุณปลูกไม่กี่ต้น ให้ตรวจก่อน เจอตัวหรือรอยทำลายแล้วค่อยจัดการ ไม่จำเป็นต้องทำตามสวนเรา
- ศัตรูที่ต้องระวัง: เพลี้ยไฟ ไร เพลี้ยจักจั่น
- ชนิดสารและอัตราใช้ ดูจากฉลากหรือถามเกษตรอำเภอ ห้ามตามสวนเราตรง ๆ สารบางกลุ่มพิษต่อผึ้ง ไม่ควรพ่นช่วงมีผึ้งหรือดอกบาน
- ใช้เฉพาะสารที่ฉลากระบุว่าใช้กับส้มได้ สวมถุงมือ หน้ากาก แว่น และไม่พ่นสารกลุ่มเดียวกันซ้ำ ๆ ทุกรอบ
- พอเห็นตุ่มดอกหรือดอกเริ่มบาน หยุดพ่นทุกชนิด (ดูกฎเหล็กในช่วง 6)
ออกดอกติดผล
- ช่วงออกดอกสวนเรางดปุ๋ยทางดิน พอผลอ่อนใช้สูตร 12-4-12 แล้วช่วงสร้างเนื้อ (อายุผลประมาณ 4–5 เดือน) เปลี่ยนมา 10-3-17 รายละเอียดดูช่วง 6 อัตราที่เหมาะดูจากฉลาก
- ผมไม่เขียนว่าต้นจะติดผลปีไหน เพราะแต่ละสวนไม่เหมือนกัน
- ตัดแต่งกิ่งและป้องกันแมลงตามช่วง 4 ได้จนถึงก่อนดอกเริ่มบาน พอดอกเริ่มบาน หยุดพ่นทุกชนิด (ดูกฎเหล็กในช่วง 6) เมื่อต้นให้ผลแล้ว ดูวิธีของสวนในช่วง 6
เนื้อหาช่วงนี้ยังเพิ่มได้อีก กำลังเตรียมอยู่
ต้นให้ผลแล้ว
นี่คือวิธีที่สวนจีนแสทำกับต้นที่ให้ผลแล้ว ไม่ใช่คำรับประกันผล และไม่ใช่สูตรที่ต้องทำตามทุกข้อ
- ต้นของคุณอาจยังไม่ถึงช่วงนี้ เก็บไว้อ่านล่วงหน้าได้
- สวนเล็กหรือปลูกไม่กี่ต้น ไม่จำเป็นต้องทำครบทุกระยะ
- สภาพสวนแต่ละที่ไม่เหมือนกัน (ดิน ฝน พื้นที่) ผลที่ได้จึงต่างกัน
- ชื่อปุ๋ยและกลุ่มสารคือข้อมูลว่าสวนเราใช้อะไร ห้ามตามตรง ๆ อัตราใช้และระยะเว้นก่อนเก็บเกี่ยวต้องดูจากฉลาก หรือถามเกษตรอำเภอ
- ดอกเริ่มบานเมื่อไร หยุดพ่นทุกชนิดทันที เพื่อรักษาเกสรและแมลงผสมเกสร
- สารบางชนิดเป็นพิษต่อผึ้ง อย่าพ่นตอนดอกบาน
- อ่านฉลากเสมอ โดยเฉพาะอัตราใช้และระยะเว้นก่อนเก็บเกี่ยว
- สวมถุงมือ หน้ากาก แว่น เก็บให้พ้นมือเด็ก ไม่แน่ใจถามเกษตรอำเภอ
- คอปเปอร์ห้ามผสมกับไวท์ออยล์ และระวังสารจับใบบางชนิดที่แทรกซึมแรง ใบอาจไหม้ ถ้าจะผสมให้ดูฉลากหรือถามก่อน
1) สะสมอาหาร (หลังตัดแต่งกิ่ง)
- สารปรับปรุงดินและอินทรียวัตถุ
- ล้างต้นด้วยกลุ่มคอปเปอร์ เพื่อลดราสนิมและไลเคน
2) ออกดอก (ตุ่มดอกถึงดอกบาน)
- งดปุ๋ยทางดิน ช่วงนี้
- สวนเราพ่นยาเชื้อรากลุ่มแมนโคเซบช่วงตุ่มดอกเพื่อป้องกันแอนแทรคโนส ต้องอ่านฉลากว่าใช้กับส้มโอได้ไหมและเว้นก่อนเก็บเกี่ยวกี่วัน
- พอดอกเริ่มบาน หยุดพ่นทุกชนิด ตามกฎเหล็กข้อ 1
3) ผลอ่อนถึงขยายขนาด (อายุผล 1–3 เดือน)
- ปุ๋ยทางดินที่สวนใช้: สูตร 12-4-12
- โรคและแมลง: สวนเราใช้ยาเชื้อรา ยาฆ่าแมลงกลุ่มต่าง ๆ ตามความจำเป็น ชื่อสารและอัตราต้องดูจากฉลาก หรือถามเกษตรอำเภอ ห้ามตามสูตรสวนเราตรง ๆ
- ยาฆ่าแมลงบางกลุ่มพิษต่อผึ้งสูง ไม่ควรพ่นช่วงมีผึ้งหรือดอกบาน
4) สร้างเนื้อ (อายุผล 4–5 เดือน)
- ปุ๋ยที่สวนใช้: 10-3-17 (สวนผมใช้สูตรนี้เมื่อขายออนไลน์) หรือ 8-8-8 (สวนผมใช้สูตรนี้เมื่อขายส่งออก)
- เจอเพลี้ยแป้ง: สวนเราใช้ชุดควบคุมเพลี้ยแป้งหลายตัวร่วมกัน และฉีดกวาดโคนต้นเพื่อตัดทางมด ชื่อสารและอัตราดูจากฉลาก หรือถามเกษตรอำเภอ ห้ามผสมเองโดยไม่ดูความเข้ากันได้ตามฉลาก
5) ช่วงใกล้เก็บเกี่ยว (เดือนสุดท้าย)
- ปุ๋ยที่สวนใช้: 7-7-12 · งดหรือลดน้ำ
- ตั้งแต่ช่วงสร้างเนื้อเป็นต้นมา สวนผมใส่ W100 ทุกเดือน โรยรอบทรงพุ่มบาง ๆ ให้เห็นประมาณเม็ดพริกไทยที่โรยอาหาร นี่เป็นประสบการณ์ของสวนผม ไม่ใช่ผลทดลองและไม่รับรองผล ความหวานขึ้นกับพันธุ์ แดด น้ำ และอายุผลด้วย ที่สวนผมใช้ทุกเดือนจนใกล้เก็บ และในสวนผมยังไม่พบปัญหา ให้ยึดตามฉลากของผลิตภัณฑ์ที่คุณซื้อ
- ช่วงใกล้เก็บเกี่ยวไม่พ่นสารที่ไม่จำเป็น และต้องเว้นตามฉลากเสมอ
- เว้นก่อนตัดผลตามฉลากของสารที่ใช้ (สวนผมเว้นอย่างน้อย 21 วันเมื่อขายในประเทศ)
W100/W60 เป็นผลิตภัณฑ์ที่ผมใช้ในสวน และผมเองก็จำหน่ายผลิตภัณฑ์ของยี่ห้อนี้ด้วย
ถามบ่อย และส่งรูปถามผม
คำถามที่เจอบ่อย สรุปจากเนื้อหาในหน้านี้ ถ้าไม่เจอคำตอบ ถามผมได้เลย
ต้นมาถึงแล้ว ต้องปลูกวันนั้นเลยไหม
ไม่ต้องปลูกวันนั้นเลย พักต้นในถุงที่ร่มรำไรอย่างน้อย 3 วัน ถ้าได้ประมาณ 1 สัปดาห์จะดี ระหว่างนี้ขุดหลุมรอไว้ได้ แต่ถ้าปลูกได้เร็วจะดีกว่าปล่อยต้นค้างถุงนาน (ดูช่วง 1 และ 2)
ต้องรดน้ำวันละกี่ครั้ง
ขึ้นกับฤดูกาลและดิน อากาศปกติวันละครั้ง หน้าร้อนเช้าและเย็น หน้าฝนที่ฝนตกสม่ำเสมอไม่ต้องรด แต่ถ้าฝนทิ้งช่วงหรือดินแห้ง ให้รดตามปกติ (ดูช่วง 1)
กิ่งที่แตกต่ำกว่ารอยเสียบ ต้องทำอย่างไร
ตัดออกเสมอ เพราะเป็นกิ่งของต้นตอ ไม่ใช่พันธุ์ที่ซื้อ และเป็นเงื่อนไขของการรับประกันด้วย (ดูช่วง 3)
พลาสติกที่หุ้มรอยเสียบ ตัดเมื่อไร
เมื่อรอยต่อติดแน่นและแตกยอดใหม่ ถ้าเห็นพลาสติกเริ่มรัดลำต้นให้ตัดทันที ถ้าไม่แน่ใจ ส่งรูปถามผมได้ (ดูช่วง 3)
เริ่มใส่ปุ๋ยเมื่อไร
รอให้ต้นเริ่มแตกยอดอ่อนก่อน ต้นเล็กใส่น้อย ๆ โรยห่างจากโคนต้น อัตราที่เหมาะดูจากฉลากปุ๋ย (ดูช่วง 2 และ 4)
ต้นจะติดผลกี่ปี
ผมไม่ระบุปี เพราะแต่ละสวนไม่เหมือนกัน ทั้งดิน น้ำ และการดูแล (ดูช่วง 5)
ต้นที่ได้รับเสียหายจากการขนส่ง ทำอย่างไร
ถ้าพบความเสียหายจากการขนส่ง (ถุงแตก ต้นหัก ต้นเหี่ยวมากทันที) ให้ถ่ายคลิปหรือรูปไว้ แล้วขอให้แจ้งร้านภายใน 3 วันนับจากวันที่ได้รับ เพื่อให้ตรวจสอบได้ง่าย (ไม่กระทบสิทธิ์ของผู้ซื้อตามนโยบายของแพลตฟอร์มที่สั่งซื้อ) แจ้งในแชทที่คุณสั่งซื้อ หรือเมนูคำสั่งซื้อ พร้อมเลขคำสั่งซื้อ (ดูช่วง 1)
รับประกันครอบคลุมอะไร
รับประกันตรงพันธุ์ ถ้าต้นติดผลแล้วผลไม่ตรงกับพันธุ์ที่สั่ง ร้านส่งต้นใหม่ให้ 1 ต่อ 1 (ไม่เกินจำนวนที่ซื้อ) โดยแจ้งได้ภายใน 30 วันหลังเก็บผลแรก และผลแรกต้องเก็บภายใน 5 ปีนับจากวันที่ซื้อ ถ้าพ้น 5 ปีแล้วยังไม่ติดผล การรับประกันสิ้นสุด เงื่อนไขหลักคือต้องตัดกิ่งที่แตกใต้รอยเสียบออกเสมอ กรณียอดพันธุ์ตายแล้วต้นตอแตกแทนจากน้ำท่วม โรค แมลง สภาพอากาศ หรือการดูแลหลังรับต้น ไม่รับเคลม ใบรับประกันนี้ไม่ใช่การรับประกันการรอดตายของต้น รายละเอียดครบถ้วนดูในใบรับประกัน หรือสอบถามผมได้เลย
ส่งรูปถามผมอย่างไร
ถ่ายรูปให้เห็นส่วนที่สงสัย เช่น ใบ ยอด หรือรอยเสียบ แล้วส่งในแชทที่คุณสั่งซื้อ (ถ้าสั่งผ่าน TikTok คือแชทร้านใน TikTok) พร้อมบอกว่าปลูกมากี่วันแล้ว รูปที่ชัดจะช่วยให้ตอบได้ตรงขึ้น
